Cốm Vòng – món quà ẩm thực quý của mùa thu Hà Nội

Du lịch Hà Nội - Cốm là một thứ quà của đồng ruộng quê hương nhưng không phải nơi nào cũng có cốm, và đặc biệt là thứ cốm dẻo thơm dìu dịu, ngọt lành dìu dịu thì chỉ có ở Hà Nội mà thôi. Người Hà nội dành cho món ăn này một tình yêu, một sự cưng chiều và ưu ái đặc biệt nên nó đã trở thàn món quà đặc biệt nhất trong mọi thứ quà Hà Nội.

Cốm – nguyên là cái hạt gạo non của thóc nếp hoa vàng, được cắt mang về non hơn một chút – khi nhấm thử một hạt thấy ở đầu lưỡi có vị ngọt nhẹ như sữa mẹ - và phải được chế biến trong vòng 24 giờ sau khi cắt thì mới ra được mẻ cốm ngon.

Lúa sau khi cắt ở đồng về, người làm nghề cốm không được vò, không được đập mà phải tuốt để lấy thóc để hạt thóc còn nguyên vẹn, sữa không bị rơi rớt ra ngoài. Sau đó, thóc được cho vào nồi rang, đảo đều tay, đều lửa cho đến khi hạt thóc vừa dèo. Cái sự rang, sao này cũng lắm cầu kì bởi khi rang phải dùng củi gỗ để lửa âm ỉ, không to, không bé, không ám khói chứ không được dùng rơm hay củi vụn. Sau khi hạt thóc chín dẻo vừa tới, đều đặn thì đến công đoạn xay giã. Ngày nay, có nhiều việc đều được cơ giới hoá, tự động hoá để tiết kiệm thời gian và công sức của con người nhưng xay cốm, giã cốm thì vẫn phải làm thủ công vậy, cầu kỳ vậy, vẫn phải gượng nhẹ, chu đáo. Chày giã không được quá nặng, người giã phải đều tay, không nhanh quá vì cốm không tróc được hết vỏ, không chậm quá vì cốm nguội đi, trong quá trình giã phải đảo đều từ dưới lên, từ trên xuống để không bị lỏi. Giã xong rồi thì sàng, thì sẩy để trấu bay ra. Sau đó người ta lấy lá mạ giã ra, hoà với nước làm thành một thứ phẩm xanh màu lá non ngọc ngà rồi hồ cốm cho thật đều tay. Cốm sau khi được hồ so với cốm mộc được ví như nàng lọ lem bỗng dưng trở nên xinh đẹp sau phép màu của bà tiên để đi dự tiệc. Cốm lúc này mang một màu xanh non ngọc ngà, dịu dàng, thơm tho, tinh tế kì lạ.

Cốm được sanh ra thật mỏng trên những tàu lá sen, xếp vào thúng, cất lên hai đầu của cái đòn gánh cong cong đi bán. Ngày nay, có thể bạn sẽ ít gặp hình ảnh người bán hàng quẩy hai thúng cốm trên hai đầu đòn gáng bán rong, nhưng bạn vẫn có thể dễ dàng bắt gặp những hàng cốm tươi bên đường, sẻ từng mẻ cốm sang những chiếc là sen to, rồi dùng sợi rơm tươi để buộc cốm. Trước vậy, bây giờ vẫn vậy, và cốm – nhờ thế vẫn là một món quà trang nhã, đặc biệt, thanh tao mà người Hà Nội dành cho nhau và dành cho khách quý.

Cốm Vòng được làm cầu kỳ, nên ăn cũng phải thật tinh tế.  Ăn cốm phải ăn cho ra miếng, vừa nhai nhỏ nhẹ, vừa thưởng thức hương cốm thoang thoảng mùi lúa non, vị ngòn ngọt của đồng lúa, vừa cảm nhận được hương thơm của cả cánh đồng quê. Cốm thường được người Hà Nội ăn với quả hồng hoặc chuối tiêu trứng quốc hoặc chế biến thành nhiều món ăn ngon khác như bánh cốm, cốm nén, chả cốm, chè cốm.

Có lẽ sẽ phải mất rất nhiều chữ nghĩa và giấy mực thì mới nói hết được cái ngon, cái đẹp, và cái đặc biệt của Cốm Vòng. Nhưng khi đọc bài viết này, mong là khách khi có cơ hội đến Hà Nội vào dịp tháng tám vào độ thu về hãy nán lại, mua một chút thứ quà đặc biệt này về để làm quà, để có thể hiểu được phần nào sự tinh tế, thanh lịch của người Tràng An.

Ngát Hương – VN Du Lịch Việt Nam

Vui lòng ghi rõ nguồn “Theo VN Du lịch Việt Nam” khi copy lại bài viết này.